Zo werkt BTW in Nederland 2026
Nederland kent drie BTW-tarieven: het standaardtarief van 21% voor de meeste goederen en diensten, het verlaagde tarief van 9% voor onder meer voedsel, geneesmiddelen, boeken en personenvervoer, en het nultarief van 0% voor export en intracommunautaire leveringen. Vanaf 1 januari 2026 vallen hotels en pensions onder 21% in plaats van het voormalige 9%-tarief. Ondernemers met een jaaromzet van maximaal €20.000 kunnen gebruikmaken van de KOR en hoeven geen BTW te berekenen.
De drie BTW-tarieven in 2026
BTW (belasting over de toegevoegde waarde) is een verbruiksbelasting die ondernemers in rekening brengen en afdragen aan de Belastingdienst. In Nederland gelden drie tarieven. Het standaardtarief van 21% is van toepassing op de meeste goederen en diensten waarvoor geen uitzondering geldt. Het verlaagde tarief van 9% geldt voor een specifieke lijst van maatschappelijk of economisch belangrijke goederen en diensten. Het nultarief van 0% is van toepassing op export buiten de EU, intracommunautaire leveringen aan BTW-plichtige ondernemers in andere EU-landen en internationaal vervoer. Vrijgestelde prestaties — zoals gezondheidszorg, onderwijs en financiële diensten — vallen buiten de BTW. Een vrijgestelde ondernemer berekent geen BTW en kan ook geen BTW terugvragen op inkopen.
Het verlaagde tarief van 9%: welke goederen en diensten
Het 9%-tarief geldt onder meer voor: voedingsmiddelen en niet-alcoholische dranken, drinkwater, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, boeken en e-books, dagbladen en tijdschriften, personenvervoer (trein, bus, taxi), kappersdiensten, reparatie van fietsen, schoenen en kleding, kampeerterreinen, toegang tot culturele evenementen (musea, theaters, concerten), sportfaciliteiten en nieuwsplatforms. Vanaf 1 januari 2026 geldt het 9%-tarief niet meer voor logies (hotels, pensions en vakantiecentra); die vallen nu onder het 21%-tarief. Kampeerterreinen zijn expliciet uitgezonderd van deze verhoging en blijven 9%.
BTW berekenen: excl. naar incl. en terug
BTW optellen op een excl.-BTW-prijs: BTW-bedrag = prijs x tarief; incl.-BTW-prijs = prijs x (1 + tarief). Bij 21%: incl.-prijs = excl.-prijs x 1,21. Bij 9%: incl.-prijs = excl.-prijs x 1,09. BTW terugrekenen uit een incl.-BTW-prijs: BTW-bedrag = incl.-prijs x tarief / (1 + tarief); excl.-BTW-prijs = incl.-prijs / (1 + tarief). Bij 21%: BTW = incl.-prijs x 21/121; excl.-prijs = incl.-prijs / 1,21. Bij 9%: BTW = incl.-prijs x 9/109; excl.-prijs = incl.-prijs / 1,09. Rond het BTW-bedrag af op de dichtstbijzijnde cent per factuurregeltotaal.
Nieuwe regel 2026: logies (hotels) van 9% naar 21%
Per 1 januari 2026 is de BTW op logies — hotels, pensions, vakantiecentra en soortgelijke accommodaties — verhoogd van 9% naar 21%. De verhoging geldt vanaf het moment van betaling: een boeking betaald in 2025 voor een verblijf in 2026 valt al onder 21%. Kampeerterreinen zijn expliciet uitgezonderd en blijven 9%. Aanvullende hotelservices als ontbijt, zwembad of sportfaciliteiten, los in rekening gebracht, blijven 9%; alleen het overnachtingsdeel (logies) is 21%. Bij een all-in-prijs dient gesplitst te worden op basis van de marktwaarde van de afzonderlijke componenten.
KOR en vrijgestelde prestaties
De kleineondernemersregeling (KOR) geldt voor ondernemers met een jaaromzet van maximaal €20.000. Onder de KOR berekent u geen BTW aan klanten en kunt u ook geen BTW terugvragen op kosten. Aanmelden verloopt via de Belastingdienst. Overschrijdt u de omzetgrens, dan vervalt de KOR doorgaans met terugwerkende kracht tot 1 januari van dat jaar. Vrijgestelde prestaties vallen helemaal buiten de BTW: de ondernemer berekent geen BTW en heeft geen recht op aftrek van voorbelasting. Voorbeelden zijn medische diensten, onderwijs, verzekeringen, financiële diensten en verhuur van woonruimte. Raadpleeg de Belastingdienst of een belastingadviseur als u twijfelt of uw prestaties vrijgesteld zijn.
FAQ
Welke goederen en diensten vallen onder het verlaagde BTW-tarief van 9%?
Het 9%-tarief geldt voor voedsel, drinkwater, geneesmiddelen, boeken en e-books, personenvervoer, kappersdiensten, reparatie van fietsen, schoenen en kleding, kampeerterreinen, culturele evenementen en sportfaciliteiten. Hotels en pensions vallen vanaf 1 januari 2026 onder het 21%-tarief.
Hoe bereken ik de BTW terug uit een incl.-BTW-prijs?
Deel de incl.-BTW-prijs door (1 + tarief). Bij 21%: excl.-prijs = incl.-prijs / 1,21; BTW = incl.-prijs x 21/121. Bij 9%: excl.-prijs = incl.-prijs / 1,09; BTW = incl.-prijs x 9/109.
Geldt de BTW-verhoging voor hotels ook voor kampeerterreinen?
Nee. Kampeerterreinen zijn expliciet uitgezonderd van de verhoging naar 21% en blijven belast met 9%. De verhoging geldt voor hotels, pensions en vakantiecentra (logies). Voor vakantiewoningen en bungalowparken die als logies worden verhuurd, gaat het 21%-tarief in beginsel ook gelden; raadpleeg de Belastingdienst voor uw specifieke situatie.
Wat is de KOR en wie kan er gebruik van maken?
De kleineondernemersregeling (KOR) geldt voor ondernemers met een jaaromzet van maximaal €20.000. Zij berekenen geen BTW aan klanten en kunnen geen BTW terugvragen. Aanmelden kan via de Belastingdienst. Bij overschrijding van de omzetgrens vervalt de KOR doorgaans met terugwerkende kracht tot 1 januari van dat jaar.
⚠️ Indicatieve schatting, geen belastingadvies. Loonsoftware kan in randgevallen afwijken. Controleer bij een professional.